اهمیت و جایگاه سیستان
ساعت ٩:۱٢ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/٤ : توسط : دکترغلامعلی خمر

در دورانی که تمامی مردمان ایران به زبان عربی سخن گفته و فرهنگ ایرانی در حال نابودی بود، ظهور نهضت یعقوب لیث صفاری از سیستان منجر به ترویج زبان فارسی و خلق شاهکار های ادبی حافظ، سعدی، مولوی، فردوسی و ... گردید.

فردوسی در تنظیم شاهنامه علاوه بر استفاده از روایت بزرگان سیستان و خراسان، از منابعی استفاده کرده که قبلاً توسط یعقوب لیث دستور جمع آوری آنها داده شده بود. اختراع و ابداع نخستین آسیاب بادی در جهان، از سیستان گزارش شده است. بر اساس برخی آثار مکشوفه باستانی، این سرزمین از گذشته های دور دارای تمدن فرهنگی بسیار شکوفا بوده و بر اثر موقعیت خاص اقلیمی، سیاسی و فرهنگی مرکز ارتباطات تمدن های بزرگ
ماوراء النهرین، بین النهرین، هندوچین به شمار می رفته است. شهر سوخته و تمدن هوشمند و خلاق آن با پنج هزار سال قدمت به عنوان بزرگترین استقرار شهر نشینی در نیمه شرق فلات ایران نمونه ای منحصر به فرد و حکایتگر واقعی علم، صنعت و فرهنگ گذشته های دور سیستان است. شهری که با چهار میلیارد ماده فرهنگی، حفاری آن با تکنولوژی امروزی، 450 سال به طول می انجامد. همچنین کوه خواجه که بازمانده از دوران اشکانی و ساسانی است در بر دارنده عناصر مهمی از تاریخ معماری، هنر و باورهای مذهبی این سامان است. شهر دهانه غلامان، یادمان دوران هخامنشی، تنها شهر شناخته شده به معنی متعارف امروزی است که الگوهای معماری- مذهبی آن بیانگر رشد و شکوفایی نخستین اندیشه های منظم و تدوین یافته مذهبی است. به همین دلایل ریچارد فرای باستان شناس و مورخ مشهور، سیستان را به بهشت باستان شناسان لقب داده و هنر ساوج لندو باستان شناس و جهانگرد انگلیسی پس از دیدن برخی آثار باستانی سیستان آنها را لندن شرق نامیده است.

قیام 19 بهمن 1330 مردم سیستان که افتخار بزرگ و برگ زرینی در تاریخ ایران و سیستان به شمار می آید. حماسه ای جاودانه و نمادی روشن از ظلم ستیزی و عدالت خواهی این مردم است. با این افتخارات و صدها مورد دیگر از جاذبه های توریستی، طبیعی، فرهنگی و ... در سیستان، این سرزمین به نمایشگاهی منحصر به فرد و کم نظیر تبدیل شده است.