باد در سیستان
ساعت ۱:٢٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/٩/۱۳ : توسط : دکترغلامعلی خمر

ایستگاه زابل بادخیزترین ایستگاه ایران است.(کاویانی، 1374،63)

جهت بررسی این پدیده از اطلاعات موجود در ایستگاه زابل استفاده گردید و مشاهده شد که جهت باد غالب در طی سال از دامنه نسبتا متنوعی برخوردار است که این امر به دلیل رفتار سیستم های فشار تاثیرگذار براین منطقه  از اهمیت خاصی برخوردار است . متوسط سرعت سالانه باد غالب برای ایستگاه مذکور به 3/9 گره در ساعت می رسد که در طی اوقات سال متفاوت بوده و از5/11 گره آذر ودی تا8/18 گره درساعت در تیر برآورد شده است . علاوه براین حداکثر سرعت باد غالب در این پهنه دقیقا مقارن با وزش بادهای 120 روزه سیستان است که فعالیت آنها در یک دوره 120 روزه )اوایل خرداد تا اواخر شهریور ( به چشم می خورد .

بادهای 120 روزه سیستان معروف ترین بادهای محلی ایران می باشد که از اواسط ماه می (اوایل خردادماه)تا اواسط ماه سپتامبر (اواخر شهریورماه)با جهت شمال غربی تا شمال شرقی در منطقه ای وسیعی از استان های سیستان وبلوچستان ،خراسان جنوبی وخراسان رضوی می وزد(گندمکار وکیارسی، 1385 ،53)

باد مذکور از نوع محلی است که با تشکیل فراباری محلی در روی دریای خزر و ارتفاعات افغانستان و فروباری برروی پاکستان و جنوب ایران بوجود آمده و کلیه نواحی جنوب شرقی ایران را متاثر می سازد. در زابل باد در فصل تابستان شدید است ودر دیگر فصول از سرعت آن کاسته می شود.(مسعودیان و کاویانی، 1387، 52)

برای برآورد وارزیابی انرژی باد در سطح کشور درسالهای 1981 تا 1985 نزدیک به 60 ایستگاه سینوپتیکی مورد تحلیل آماری قرار گرفته اند،میانگین 5 ساله سرعت باد برای ارتفاع 10 متر ازسطح زمین بر حسب متر بر ثانیه محاسبه گردیده است که پایین ترین رقم مربوط به سواحل جنوبی دریای مازندران ،دشت گرگان ومنطقه سرخس (6/8 کیلومتر درساعت)وبالاترین رقم مربوط به زابل (17 کیلومتر درساعت)بوده که با توجه به جدول زیر دشت سیستان بیشترین پتانسیل را برای ایجاد وتولید برق دارد.(حیدری مکرر،1380 ،19)

جدول (3-7) ارزیابی انرژی باد در کشور

نام ایستگاه

میانگین قدرت سالانه باد

برحسب کیلو وات ساعت برای هرمتر مربع هوای جاروب شده

زابل

1500-2000

جاسک

756

بندر لنگه

618

جزیره کیش

569

بیرجند

300

فردوس

200

لار

200

بجنورد

100

گنبد کاوس

50

منبع:حیدری مکرر، 1380، 22

منطقه سیستان وبویژه زابل بهترین شرایط را برای استفاده از انرژی باد دارد،زیرا سرعت بالا وتداوم جهت دراین ایستگاه قابل توجه است(گندمکار،1385 ،64)

 

بادهای 120 روزه سیستان ازنظرپراکندگی زمانی ومکانی وسرعت وزش دارای تنوع زیادی هستند.ایستگاه زابل دارای سریعترین بادهاست (بالاتر از 8گره).(کاویانی، 1374، 67)

لازم به ذکراست که سرعت های بالاتر از 8 گره برای استفاده از انرژی باد به منظور حرکت توربین مناسب است.